İnternette ücretsiz casus yazılım kontrolü aradığınızda, telefonunuzu tarayıcı üzerinden taramayı vaat eden web siteleriyle karşılaşırsınız. Numaranızı girersiniz ya da yalnızca Tara düğmesine basarsınız ve bir ilerleme çubuğunun tehditleri "bulmasını" izlersiniz.
Bunların hepsi dolandırıcılıktır. Nedenini anlamaya değer, çünkü gerçek bir ücretsiz kontrolün neye benzediğini de bu neden gösterir.
Hiçbir web sitesi neden telefonunuzu tarayamaz
Bir web sayfası, tarayıcınızın içindeki korumalı bir alanda (sandbox) çalışır. Yüklü uygulamalarınızı listeleyemez, dosyalarınızı okuyamaz, çalışan işlemleri göremez, sistem ayarlarını inceleyemez. Bu, akıllı bir sitenin aşabileceği bir kısıtlama değildir; her modern tarayıcının temel güvenlik modelidir. Bir web sayfası bunları yapabilseydi, asıl güvenlik açığı tarayıcının kendisi olurdu.
Yani bir site tarama animasyonu gösterip tehdit bulduğunu duyurduğunda, aslında hiçbir şey taranmamıştır. İlerleme çubuğu sadece bir grafiktir. Ardından genellikle şunlardan biri olur:
- Satış ortaklığı yönlendirmesi. "Tehditler" sizi, sitenin komisyon kazandığı ücretli bir aboneliğe götürür.
- Veri toplama. Girdiğiniz telefon numarası artık bir listededir; gözetlendiğinden ciddi biçimde endişe eden insanların telefon numaraları ticari açıdan değerlidir.
- Uygulama yükletme. Tehditleri kaldırmak için bir uygulama yüklemeniz istenir. Android'de bu uygulama Play Store dışından, korkmuş olmasaydınız asla vermeyeceğiniz izinlerle yüklenebilir.
Sonuncusu en acımasız olanıdır: casus yazılım bulduğunu iddia eden ve aslında casus yazılım yükleyen bir site.
Beş saniyede nasıl tanınır? Telefon numaranızı ister. Siz hiçbir şey yüklemeden ya da bağlamadan sonuç gösterir. Cihaza erişimi olmadan belirli tehditlerin adını verir. Geri sayım sayacıyla aciliyet yaratır. Neyi incelediğini söyleyemez, çünkü dürüst cevap "hiçbir şey"dir.
Ücretsiz tespit gerçekte neler yapabilir
Aslında epey şey yapabilir; yeter ki cihaza gerçekten erişebilen bir yerde çalışsın.
Kendi yapabileceğiniz kontroller. Ücretsizdir ve ticari takip yazılımlarının (stalkerware) çoğunu yakalar, çünkü bu yazılımlar sıradan ayar ekranlarında görünen izinlere ihtiyaç duyar.
Android'de: Play Protect (birinin onu kapatıp kapatmadığı da dahil), Erişilebilirlik hizmetleri, bildirim erişimi, cihaz yönetici uygulamaları, özel uygulama erişimi ve sistem uygulamaları da gösterilerek tam uygulama listesi. iPhone'da: VPN ve Aygıt Yönetimi altındaki yapılandırma profilleri, Apple Kimliği cihaz listeniz, uygulama izinleri ve jailbreak izleri.
Adım adım rehberlerimiz: Android ve iPhone.
Platformun yerleşik koruması. Play Protect, Android'de yüklü uygulamaları ücretsiz tarar. Apple, paralı casus yazılımların hedefi olduğunu düşündüğü kişilere tehdit bildirimleri gönderir; Kilitleme Modu ise ücretsizdir ve bu tür saldırılara karşı gerçekten etkilidir.
Ücretsiz adli analiz araçları. Amnesty International'ın Security Lab'i, bir iPhone yedeğini veya bir Android cihazı yayımlanmış ele geçirilme göstergelerine karşı analiz eden Mobile Verification Toolkit'i yayımlıyor. Hiçbir ücreti yoktur ve gerçek bir araçtır; bu konuyu kamuoyunun gündemine taşıyan soruşturmalarda kullanılmıştır. Ancak komut satırından çalışan bir araçtır ve Python paketleri kurabileceğinizi, adli analiz çıktısını okuyabileceğinizi varsayar. Bu araç hakkında dürüst bir rehber yazdık: MVT ve daha kolay alternatifleri.
Haris Shield'ın ücretsiz lisansı. 31 Aralık 2026'ya kadar herkes e-postayla 50 taramalık ücretsiz bir lisans anahtarı alabilir: telefonu kabloyla bağlarsınız, analizi bilgisayar yapar ve raporun tamamını alırsınız. Kart bilgisi girmezsiniz ve sonrasında hiçbir ücret alınmaz. Bu tarihten sonra taramalar paketler halinde satılır; güncel koşullar fiyatlandırma sayfasında yer alıyor. Bunu sonsuza kadar ücretsizmiş gibi gösterip sizi sonra şaşırtmaktansa açıkça söylemeyi tercih ediyoruz.
Ücretsiz araçların yapamadıkları
Sınırlar konusunda dürüst olmak, bu yazının asıl amacı.
Hiçbir ücretsiz araç devlet düzeyindeki casus yazılımları güvenilir biçimde yakalayamaz. Pegasus gibi paralı araçlar işletim sisteminin derinlerindeki açıklardan yararlanır; bazen hiçbir simge bırakmaz, bazen yeniden başlatmadan sonra hayatta kalmaz ve tespitten kaçmak için sürekli güncellenir. En iyi ücretsiz çözüm MVT'dir, ama o bile bir kampanya ortaya çıkarıldıktan sonra yayımlanan göstergelere dayanır. Hedef olduğunuzu düşünmek için somut bir nedeniniz varsa, ücretsiz araçlar bir başlangıç noktasıdır, sonuç değil. Bkz. iPhone'da Pegasus kontrolü.
iPhone'da işe yarayan ücretsiz bir App Store tarayıcısı yoktur. iOS, ücreti ne olursa olsun hiçbir uygulamanın sistemi taramasına izin vermez. Ücretsiz ya da ücretli, bir iPhone antivirüs uygulaması yalnızca Wi-Fi'ınızı kontrol eder ve zararlı web siteleri konusunda uyarır.
Ücretsiz araçlar nadiren belge sunar. Bulunan şeyi birine, örneğin bir avukata, bir polis memuruna ya da bir destek görevlisine göstermeniz gerekebilirse, bir ayar ekranının ekran görüntüsü zayıf bir kanıttır. Ücretli araçlar genellikle tam da bu noktada değerini gösterir; bunu ihtiyaç duymadan önce bilmek, sonradan öğrenmekten iyidir.
Önümüzdeki on dakikada yapabileceğiniz ücretsiz kontrol
- Android'de Play Protect'i çalıştırın ve kapatılmış olup olmadığına dikkat edin.
- Erişilebilirlik hizmetleri, bildirim erişimi, cihaz yönetici uygulamaları. iPhone'da yapılandırma profilleri.
- Apple Kimliğinizin veya Google hesabınızın cihaz listesi; ayrıca hesaptaki kurtarma e-postası ve telefon numarası.
- Sistem uygulamaları da gösterilerek tam uygulama listesi; sıradan araçların kopyalarını arayın.
- Konum paylaşımı: Bul, Aile Paylaşımı, Google Haritalar paylaşımı, Family Link.
- Pil ve veri kullanımı; ama yalnızca destekleyici bir ayrıntı olarak, asla kesin hüküm olarak değil.
Bunun hiçbir maliyeti yoktur ve gerçek vakaların büyük çoğunluğunu eler.
Bir şey bulursanız
Şüphelendiğiniz kişi hayatınızdaki biriyse, bulduğunuz şeyi henüz silmeyin. Birçok izleme ürünü, çalışmayı bıraktığında onu yükleyen kişiyi uyarır; yazılımı silmek de kanıtı yok eder. Önce, diğer kişinin hiçbir zaman erişimi olmamış bir cihazdan tavsiye alın. Takip yazılımı: işaretler ve yapılmaması gerekenler yazımız, sizi en güvende tutan sırayı anlatıyor.
Kısaca
Hiçbir web sitesi telefonunuzu tarayamaz. Cihaza hiç dokunmadan size sonuç gösteren bir sayfa hiçbir şey bulmamıştır; ya size bir şey satıyordur ya da sizin bilgilerinizi topluyordur.
Gerçek ücretsiz tespit mümkündür: kendi yaptığınız ayar kontrolleri, Play Protect, Apple'ın tehdit bildirimleri ve Kilitleme Modu, teknik konularda kendine güvenenler için MVT ve 2026'nın sonuna kadar Haris Shield'ın ücretsiz lisansı. Ücretsiz araçların güvenilir biçimde veremeyeceği şey ise devlet düzeyindeki casus yazılımlara karşı kesinlik ve bir iPhone uygulaması üzerinden herhangi bir sonuçtur.
Kaynaklar
- Google, Play Protect: support.google.com/googleplay/answer/2812853
- Apple, Apple tehdit bildirimleri hakkında: support.apple.com/en-us/102174
- Apple, Kilitleme Modu hakkında: support.apple.com/en-us/105120
- Amnesty International Security Lab, Mobile Verification Toolkit: mvt.re
- Electronic Frontier Foundation, Surveillance Self-Defense: ssd.eff.org